MEKSİKA

MERIDA – MAYALARIN KALBİ

 

Mexico City’ de Aztekleri bırakıp, Mayaların kalbine Yucatán bölgesinde yer alan Mérida şehrine doğru yola çıktık. Buraya Puerto Vallarta’dan Volaris Havayolları ile kişi başı 70 USD vererek geldik.

Mérida’yı anlatmadan önce biraz Yucatán bölgesine değinelim. Bu bölgeye neden Yucatán denildiği konusunda birçok rivayet mevcut. Bunlardan en gerçekçi olanı, buraya ilk gelen İspanyol birliğinin başında olan Hernán Cortés’ in 1519 yılında İspanyol Kralına yazdığı mektup. Mektupta, bu bölgeye geldiklerinde Mayalılarla iletişime geçmeye ve karşılıklı anlaşmaya çalışırken, İspanyolların her dediğine, Mayalıların sürekli ‘Yokatan’ dediği yazıyormuş. Bu da Maya dilinde ‘ bir şey anlaşılmıyor’ demekmiş. İspanyollar da, bu bölgeye sürekli aynı ismi duyduklarından Yucatán adını vermişler.

Yarımadada, turkuaz sularda hem deniz tatili yapıp, hem de Mayaların geride bıraktıkları etkileyici yapılara, ki dünyanın yemi 7 harikasından biri olan Chichén Itzá bunlardan sadece biri, ayak basıp, Mayalarca kutsal sayılan, eşi benzeri olmayan ve ‘cenote’ denilen doğal oluşumlarda yüzüp, uçsuz bucaksız ormanlarında macera kovalayabilirsiniz.

 

Buna benzer haritalara https://moon.com sitesinden ulaşabilirsiniz.

Mérida, Meksika’nın Yucatán eyaletinin en büyük şehri ve başkenti. Hem koloni zamanlarından, hem de Maya döneminden kalan birçok tarihi merkeze ev sahipliği yapıyor. Müzeleri, sanat galerileri, restaurantları ile Meksika’nın Roma’sı diyebileceğimiz bu şehirde Meksika kültürünü doyasıya yaşayabiliyorsunuz.

Bir otelden edindiğimiz Merida sokak haritası

 

Mérida sokakları, ‘fotoğraf makinemi alayım, sokaklarda kaybolayım, iki kapı, iki duvar minimal fotoğraf, iki de sümüklü çocuk çekeyim’ diyenler için biçilmiş kaftan.

 

 

Yalnız bir sorun var: Sokaklarda kaybolamıyorsunuz :). Çünkü basitçe hazırlanmış sokak numaralarıyla şehrin dışına bile çıkmış olsanız, sokak numaralarına bakıp yönünüzü tayin edebilirsiniz.

 

+Mérida’da ve yakın çevresinde yapılacak aktiviteler neler? Niye gidelim, neyi görelim?

1. Mérida çevresi Arkeolojik Siteler

Başta Uxmal olmak üzere Dzibilchaltún, Maya Uygarlığının son başkenti Mayapán, X’cambó Acanceh, The Ruta Puuc olarak adlandırılan 40 km bir yol üzerinde bulunan Xlapak, Sayil, Kabah, Oxkintok, Chacmultún, Labná siteleri ile daha çok Valladolid şehrine yakın olan Ek Balam ve tabi ki dünyanın 7 harikası Chichén Itzá, Mérida‘ ya geleceklerin gezilecek yerler listesinde yer alması gereken arkeolojik sitelerden öne çıkanlar.

Biz yaptığımız ilk planda Ek Balam ve Chichén Itzá arkeolojik alanlarını ve piramitlerini Mérida konaklamamız süresinde gerçekleştirecektik. Fakat sonradan farkettik ki Mérida’dan Chichén Itzá otobüs ya da colectivo denilen dolmuşlarla 2 saat sürüyor. Valladolid’den ise 40 dk sürüyor. Turist kalabalığından yırtmak için, özellikle bir dünya harikasına gidiyorsanız olabildiğince erken, mümkünse açılışta ilk girenlerden olmalısınız ki orayı layıkıyla gezip, güzel kareler yakalayabilesiniz. O yüzden biz, dünyanın yeni 7 harikasından biri olan Chichén Itzá deneyimimizi Valladolid şehrindeki konaklamamız süresinde gerçekleştirdik. (Buna yakın gelecekte ayrıca değineceğiz.)

2. Uxmal Antik Kenti

Bu antik kente, bir gün öncesinden Mérida’nın 68-69-70 nolu sokaklarında yer alan ana otobüs terminaline gidip sefer saatlerine baktıktan sonra, ertesi sabah 8’de kişi başı 40 peso (2,25 USD) vererek 70 dakikada geldik. Tabi ki merkezden buraya günü birlik tur düzenleyen acenteler de mevcut. Sabahın erken saatlerde gelmemiz nedeniyle çok kalabalık ile karşılaşmadık.

 

Uxmal’a giriş ücreti olarak kişi başı 230 peso (13 USD) verdik. Tabi Seçkin’in kafasında GoPro’yu gören memur arkadaşlar kamera ücreti olarak 45 pesoyu da (2,5 USD) almaktan çekinmedi. Kameraları saklayın!

 

Uxmal şehrine girer girmez ilk dikkatimizi çeken şey çevrede bol miktarda iguananın varlığı oldu. Nereye baksanız bu hayvanı görüyorsunuz.

 

 

Antik şehre girince ilk olarak 35 metre yükseklikte olan Kahin (Büyücü) Piramidi karşınıza çıkıyor. Keskin olmayan köşeleri ile mimari açıdan Maya Uygarlığına ait diğer piramitlerden ayrılıyor.

 

Kahin (Büyücü) Piramidi

 

Not: Piramidin karşısına gelip alkış yaptığınızda, gizemli bir şekilde ortadaki pencere gibi olan bölmeden ‘vikleme’ sesi geliyor.

Piramidin arkasında ise, İspanyolların manastıra olan benzerliği nedeniyle “Rahibe manastırı” adını verdikleri hükümet binasının çevrelediği geniş bir avlu bulunuyor. Bu avlu insanların sosyalleşme yeriymiş.

 

 

Bu binanın üst duvarları çok işlemeli. Yağmur tanrısı Chaac’ı sembolize eden kabartmalar var. Mayaların en korktuğu doğa olayı kuraklıkmış. Uxmal’ın inşası için kesilen ağaçlar nedeniyle bölgenin yağış almaz hale gelmesi bu tanrıyı en önemli tanrılardan biri yapmış.

 

Kuraklık mı?

 

Bu arkeolojik alanda ‘Pok-ta-Pok’ adı verilen, Mayalıların oynadıkları bir çeşit futbol sahası da mevcut. Üstelik sayı yapmak için kullandıkları halkalar hala yerinde duruyor.

 

 

Bu oyundan biraz bahsedecek olursak; aslında bu bir oyun değil, bir tapınma, bir şölen haliyle tanrılara adak sunma şekli. 6 kişilik 2 takım karşılaşıyormuş. Topa kalçaları ile vurarak bu delikten geçirmeye çalışıyorlarmış. Evet biraz kafada canlanmıyor, topa kalça ile vurma suretiyle o delikten topu geçirme maçı yapmak. Youtube da ‘Pok-ta-Pok’ yazarak oyunun nasıl oynandığına dair videolar bulabilirsiniz. Gelelim oyunun kazananına. Kazanan takımın kaptanına, Tanrılara kurban edilme onuru veriliyormuş.

3. Celestún, Progreso, Río Lagartos ve Las Coloradas

Mérida ’nın kuzeyindeki Karayipler kıyısında olan bu bölgenin popülerliği, Maya Uygarlığı kalıntılarının gölgesinde kalsa da, bizce dünya da eşine ender rastlanan çekiciliğe sahip.

Bu kıyı şeridi nesli tükenen flamingolarca işgal edilmiş durumda. Nasıl Hindistan’da maymunlar sokakta kedi gibi geziniyor ve bu oranın insanı için çok normal bir durumsa, bu bölgede flamingolar aynı statüde.

 

Progreso

Las Coloradas- https://www.mylittleadventure.nl/

 

4. CENOTELER

Cenote (okunuşu senote) nedir?

İçi yer altı suyu ile dolu mağaracık ya da havuzcuk diyebiliriz.

 

 

Maya inanışında, insanlığın devamı için tanrılara büyük fedakarlıklar sunulması ve onlara kurban verilmesi önem arz edermiş. Dini törenlerinde, kurban edilecek seçilmiş insanın göğsü açılıp, kalbi çıkarılıp yağmur tanrısına adak olarak sunuluyormuş. Sonra da cansız bedenler cenotenin içine atılıyormuş. Kuyuya atılma nedeni ise, kurbanı yağmur tanrısına sunmak ve alt dünyaya bir yol açmak. Kısaca cenoteler insanların tanrılara kurban edilip, değerli taşların da içine atıldığı yerlermiş. O yüzden neredeyse her arkeolojik sitenin çevresinde bulunan bu doğal havuzlar, içme suyu kaynağı olması sebebiyle de Maya Uygarlığının Yucatán bölgesi ve çevresinde konuşlanmasının en büyük sebebidir.

 

 

Biz Mérida’ ya gelmeden önce yakın yerlerdeki cenotelerin listesini yapmıştık. Eğer yolunuz Yucatán bölgesine düşerse ve her yerde Maya kalıntısı görmek artık sıradan bir hal almışsa, aşağıda saydığımız cenoteleri Google’da aratıp, fotoğraflarına bakıp beğendiklerinizi bir rota çizerek, zamanınız varsa (araba kiralamak en mantıklısı olur) en azından bir gününüzü cenote günü yapmanızı öneririz.

Cenote Cuzama, Santa Bárbara , Cenote Yokdzonot, Cenote Dzibilchaltún, Cenote X’Tohil, Cenote Noh Mozón, CenoteSan Ignacio, Cenote Yaal-Utsil, Cenote Kankirixché, Cenote Telchaquillo, Cenote El Corchito, Cenote San Antonio, Cenote Hool Kosom, Cenote Canunchen

5. IZAMAL- ‘SARI ŞEHİR’

Nasıl, Fas’ ın Chefchaouen (Şafşavan) şehri masmavi ise, Mérida’ dan yaklaşık 45 dakika uzaklıkta bulunan Izamal şehri de bir o kadar sapsarı. Şehir, 2002 yılında, ‘Sayulita’ yazımızda değindiğimiz Pueblo Mágico (Sihirli Kasaba) unvanını kazanmış. Yine tabi ki İspanyol kolonyal döneminin mimari yapı özelliğini çokça göze batırmasıyla kalmayıp, bunu fotojenik bir şölene dönüştürebilme imkanını sizlere sunuyor.

Izamal’a, Mérida’nın 65 – 54 ve 52 nolu sokaklarının kesişim yerinde konuşlanmış olan Colectivo denilen dolmuşlarla 30 peso (2 USD) ya da 67-50 nolu sokaklarında bulunan Kuzey Otobüs Terminali’nden kalkan 2. Sınıf otobüslerle 26 peso (1,5 USD) vererek gitmeniz mümkün.

 

 

Saydığımız bu tarihi yerler genelde şehirden uzak bir konumdadır. Bu yerlere gitmek için günü birlik turlardan yararlanabilir ya da bireysel olarak otobüs terminalinden kalkan otobüslerle ziyaret edebilirsiniz.

 

6. Alışveriş

 

 

Mérida’da alışveriş meraklıları için sayısız hediyelik eşya dükkânı bulunuyor. Ayrıca pazar günleri şehrin meydanı, Parque San Juan’da kurulan şenlik havasında bir sürü hediyelik el işi satan stantlardan, acı sos stantlarına kadar çeşitli alışverişlikler bulmanız mümkün.

Yine de buranın Tahtakale’sini önermeden olmaz. 63 ve 66. Caddelerin kesiştiği alanda yer alan ‘La Casa de las Artesanias’ bir çok dükkandan daha ucuz ve çok çeşidin olduğu bir yer.

+Nasıl konakladık?

Mérida’da konaklama için çok sayıda seçenek var. Geneli havuzlu. Biz 55-58-60 nolu sokakların arasında bulunan geceliği 25 USD olan ‘Hotel San Juan Merida’ da kaldık.

 

 

+ Yemek

Mérida’da, Meksika mutfağının tüm lezzetlerini tadabileceğiniz ve çoğunlukla yerel, çok fazla lokanta mevcut. Biz şans eseri yerel halk arasında çok fazla popüler olan ama aynı zamanda turistlerin de tercih ettiği bir lokantaya girmişiz. İsmi ‘La Chaya Maya’. 57 ve 62 nolu sokakların kesişim noktasında bulunuyor. Buraya gidip mutlaka ve mutlaka meşhur ‘Sopa de Lima’ çorbasının tadına bakın. Tadı hala damağımızdadır. Çorba deyip geçmeyin.

 

 

Bir diğer lokanta seçeneği de ‘Los 2 Toros Yucatecos’. Porsiyonlar büyük geliyor. Yemeğin bittiğini sanıyorsunuz. Karnınız tıka basa doluyken, aslında yediğinizin sadece başlangıç olduğunu öğreniyorsunuz. Biz, otobüsümüze yarım saat kalmışken, masamızın ortasına konulan bu koca tabağı görünce moralleri çökerttik. Apar topar bir kaç çatal alıp kalkmak zorunda kaldık. İçecekler dahil toplam 240 peso (14 USD) ödedik.

 

Ana yemek sandığımız başlangıç yemeği.

 

Bu da ana yemekmiş.

 

SON BİRKAÇ ÇİFT LAF

+ Yapımcılığını Mel Gibson’ın yaptığı, 2006 yapımı Apocalypto’yu izlemediyseniz, Maya dünyasını çok güzel anlattığını düşündüğümüz bu filmi izlemenizi tavsiye ederiz.

+ Cenoteye gitmek istiyorsunuz, gününüz kısıtlı ve seçim yapamıyorsanız, bizim önerimiz Cenote Cuzama. Bizce Quintana Roo bölgesinin cenoteleri daha güzel, mesafeleri daha yakın ve merkezi. Cenote ihtiyacınızı Mérida’da da değilde, Tulum – Playa del Carmen – Cancun sahil şeridi yani Rivera Maya ve çevresinde gidermenizi öneririz.

+ Gitmek istediğiniz arkeolojik sitelere olabildiğince erken, yani sabah 9’dan önce, kendi imkanlarınızla gitmenizi öneririz. Turlar sabah saat 11’den önce gelmiyor ve gelen turistlerin kalabalığından, sitelerin girişinde dahi uzun kuyruklar oluşabiliyor. Rehberli tur kalabalığı gördüğünüzde araya kaynayıp oranın tarihi hakkında bilmediğiniz duymadığınız bilgileri edinebilirsiniz.

+ Bazı antik kent girişlerinde (örneğin Uxmal) bilet tutarı hariç, Gopro’ya da ek para alınıyor, o yüzden turnikelerden girerken, görevli görmesin diye kameralarınızı bir yerlerinize sıkıştırmanızı öneririz. Ayrıca drone uçurmak yasak.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir